Hotline: 0974 34 66 74

    Câu chuyện cà phê_Hồi 1: Tranh chấp sau cổ phần hóa

    Câu hỏi tại sao Việt Nam trồng và xuất khẩu cà phê hàng đầu thế giới nhưng bao năm qua, người nông dân trồng cà phê vẫn nghèo? Câu trả lời có nhiều nhưng câu chuyện của một doanh nghiệp xuất khẩu cà phê dưới đây phần nào thể hiện điều đó.

    Xem thêm:
    > Hồi 2:  Biến công ty nhà nước thành công ty gia đình
    > Hồi 3: Người trong cuộc nói gì ?

    Hồi 1: Tranh chấp sau cổ phần hóa

    Câu chuyện cà phê Hồi 1: Tranh chấp sau cổ phần hóaNgay sau khi Công ty I., một công ty nhà nước nổi tiếng về xuất khẩu cà phê ở Tây Nguyên, cổ phần hoá vào tháng 4 năm ngoái thì các cơ quan chức năng tỉnh Dak Lak và nhiều báo đài trong nước liên tục nhận được nhiều đơn thư nặc danh mà những người am hiểu công ty đều cho rằng đó là cuộc tranh chấp quyền lực không giống ai, thay vì kiện ra toà án như thường thấy ở các công ty cổ phần.

    Thực ra, theo lời một quan chức cấp tỉnh, nơi công ty I. đứng chân, trước khi cổ phần hoá, vào năm 2006, cũng đã xuất hiện một số đơn thư nặc danh, kể cả có danh nhưng đa phần là nặc danh, gửi tới các cơ quan khối chính quyền, tố cáo lẫn nhau, đổ lỗi cho nhau các thương vụ làm ăn từ thời xa lắc, xa lơ và Thanh tra Nhà nước tỉnh đã vào cuộc để làm rõ trắng đen trước khi cổ phần hoá. Toàn bộ hồ sơ, tài liệu kinh doanh của công ty từ năm 1998 tới năm 2006 đều đã được kết luận trong kết quả thanh tra và chính quyền tỉnh đã cho phép công ty cổ phần hoá với vốn điều lệ 35 tỷ đồng, trong đó nhà nước nắm giữ 47% vốn điều lệ, tương đương 16,45 tỷ đồng, bán cho cán bộ công nhân viên 5 tỷ đồng, bán đấu giá công khai ra bên ngoài 980.000 cổ phiếu, tức 9,8 tỷ đồng mệnh giá và còn lại bán cho các nhà đầu tư chiến lược.

    Trong phiên phát hành cổ phiếu lần đầu vào tháng 3 năm ngoái, đã có 225 nhà đầu tư tham gia đấu giá mua cổ phiếu của công ty và công ty đã bán 100% cổ phiếu theo quy định ra công chúng có giá bình quân 35.100 đồng/cổ phiếu so với giá khởi điểm 10.500 đồng. Tuy nhiên, sau khi đấu giá lần đầu và đại hội cổ đông bầu ra ông giám đốc công ty khi còn là doanh nghiệp nhà nước, làm Chủ tịch hội đồng quản trị kiểm Tổng giám đốc Công ty cổ phần I. và  “cuộc chiến đơn thư” mới bắt đầu.

    Thông thường, sau khi cổ phần hoá, các cuộc tranh chấp quyền lực ở các công ty thường diễn ra ở toà án, đằng này, đơn thư tố cáo nặc danh liên tục gửi tới các cơ quan chính quyền, kể cả với công an. Một chuyên viên văn phòng Uỷ ban nhân tỉnh, nói vui: “Nếu đem cân các đơn thư về công ty trong vài tháng qua thì có lẽ trọng lượng tính bằng ký”. Tất nhiên, bây giờ đã là công ty cổ phần, không còn là doanh nghiệp nhà nước trực thuộc tỉnh nên với các đơn thư tố cáo nặc danh thì văn phòng cất vào tủ, còn có danh thì chuyển sang toà án địa phương và chẳng toà án nào giải quyết các loại đơn thưa tố cáo nhằm triệt hạ uy tín chứ nội dung thì quá cũ, đã có kết luận của các cơ quan chức năng trước khi cổ phần hoá.

    Nội dung đơn thư nặc danh cũng khá phong phú, từ tố cáo cả những chuyện thua lỗ trong kinh doanh của các thương vụ các năm trước khi còn là doanh nghiệp nhà nước, tới tố cáo chuyện công ty cử cán bộ đi học ngắn hạn một khoá đào tạo ở nước ngoài cho tới cả chuyện tố cáo ban lãnh đạo công ty tham gia đấu giá mua cổ phiếu với số tiền lớn nhưng vui nhất có lẽ là chuyện tố cáo công ty tham gia giao dịch qua sàn giao dịch cà phê ở London.

    Trong một lá đơn nặc danh gửi tới chính quyền tỉnh và báo chí địa phương, đã đã tố cáo công ty tham gia “thương vụ mua bán cà phê trên Internet lỗ 18 tỷ đồng: rơi vào túi ai? Điều cần phải được làm rõ là ai, tổ chức nào đã “thắng” các thương vụ mua bán qua mạng?”. Thì ra là vào cuối năm 2004, được sự cho phép của Bộ Thương mại cũ (nay là Bộ Công Thương) và Ngân hàng Nhà nước, Ngân hàng Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) đứng ra làm đầu mối giao dịch cà phê với các sàn giao dịch nông sản quốc tế, mà ở đây là sàn giao dịch cà phê robusta ở London có tên LIFFE. Hiệp hội Cà phê và Ca cao Việt Nam (Vicofa) đã chọn công ty I.làm doanh nghiệp đi tiên phong trong các nhà xuất khẩu cà phê của Việt Nam, đứng ra giao dịch với LIFFE, thông qua Techcombank. Lúc đó cả Vicofa lẫn công ty I. đều xem đây là giao dịch thử nghiệm với phương châm sử dụng giao dịch kỳ hạn ở thị trường quốc tế như một công cụ phòng chống rủi ro do đột biến về giá cho xuất khẩu cà phê thật. Sau khi công ty I. tham gia giao dịch kỳ hạn, hàng chục doanh nghiệp xuất khẩu cà phê khác cùng tham gia làm cơ sở  cho Chính phủ ban hành nghị định số 158/2006/NĐ-CP vào ngày 28-12-2006, quy định chi tiết Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hoá qua sở giao dịch hàng hoá, trong đó có các sàn giao dịch nước ngoài.

    Chuyện kinh doanh bị tố cáo đã đành mà ngay cả những chuyện cỏn con như công ty cử một nhân viên ra nước ngoài tham gia một khoá đào tạo ngắn hạn về kinh doanh giao dịch cà phê từ năm 2003 cũng bị lôi ra, gửi tới cả cơ quan công an. Chi phí cả khoá học 3.000 đô la Mỹ và đơn thư tố cáo cho rằng việc chi như vậy là sai. Đến mức ông Phó giám đốc Sở Tài chính tỉnh phải có công văn phản hồi, khẳng định chi phí đào tạo, bồi dưỡng nâng cao tay nghề, năng lực quản lý cho cán bộ, nhân viên doanh nghiệp được công ty I. hạch toán vào chi phí kinh doanh là đúng với quy định của nhà nước. Tuy nhiên không hiểu sao, cơ quan công an cũng vào cuộc kiểm tra mà vốn việc này chỉ cần hỏi Cục Thuế cấp tỉnh về thanh quyết toán thuế hàng năm là được. Một cán bộ Sở Tài chính tỉnh than phiền, những việc cỏn con như vậy mà công an cũng tham gia càng làm cho hoạt động kinh doanh của công ty sau cổ phần càng thêm khó khăn, do dư luận ở địa phương cứ thấy công an làm việc là nghĩ tới sai phạm. Rồi ngay cả chuyện một số cán bộ lãnh đạo công ty, ngoài được mua cổ phần ưu đãi theo quy định, khi tham gia đấu giá mua cổ phiếu bán ra công chúng, cũng bị tố cáo là “tiền mua cổ phiếu đó ở đâu mà có”.

    Công ty I. từng một thời là doanh nghiệp xuất khẩu cà phê hàng đầu Việt Nam, được thành lập từ năm 1977 và người trồng cà phê ở Tây Nguyên ai cũng đều có thể thừa nhận chính công ty này đã đóng góp lớn cho việc trồng và xuất khẩu cà phê ở vùng này. Thời hoàng kim, ngoài đầu tư trồng và thu mua, xuất khẩu cà phê, công ty I. cũng như bao công ty nhà nước khác ở Tây Nguyên còn được hưởng nhiều đặc quyền trong xuất nhập khẩu các mặt hàng có hạn ngạch như phân bón, xăng dầu, hạt nhựa, doanh số có năm lên tới cả ngàn tỷ đồng và chi nhánh của công ty hiện diện khắp các đô thị lớn.

    Tuy nhiên, ai cũng biết doanh nghiệp nhà nước cấp tỉnh trước đây thường có những khoản đầu tư, những dự án mà tính hiệu quả kinh tế thì thấp nhưng tính chính trị theo yêu cầu của chính quyền địa phương thì nhiều nên vài năm gần đây, việc sắp xếp lại doanh nghiệp nhà nước ở các tỉnh thường chậm chạp vì vướng phải các khoản đầu tư “ném tiền” ngày trước.

    Ông H., Tổng giám đốc công ty, thừa nhận ông làm giám đốc từ năm 2003 và từ đó tới nay, ông cùng hàng trăm con người của công ty chỉ lo giảm các khoản nợ phải trả, nợ phải trả xuống dần do vay vốn ngân hàng đầu tư thiếu hiệu quả của các thời giám đốc trước, thu các khoản nợ khó thu từ số tiền đã đầu tư cho nông dân, trang trại, đại lý cà phê. Nên cũng giống như nhiều doanh nghiệp nhà nước ở các tỉnh, khi tiến hành cổ phần hoá công ty I, gặp nhiều khó khăn khi đánh giá tài sản, tính toán các khoản công nợ phải thu, nợ phải trả, do vậy mà tiến trình cổ phần hoá của công ty mất gần 16 tháng trời. Trong thời gian này, các hoạt động của công ty gặp nhiều khó khăn. Còn nay, mới chuyển sang cổ phần, người lao động chưa kịp mừng thì đơn thư tố cáo cứ đều đặn gửi tới các nơi, càng làm cho các đối tác của công ty chẳng dám làm ăn, đại lý thì không dám cung cấp cà phê, ngân hàng cũng e dè, thậm chí khách hàng nhập khẩu nước ngoài cũng biết tới các tranh chấp vụn vặt này.

    “Nay mới chuyển qua công ty cổ phần, người lao động chỉ mong muốn công ty yên ổn làm ăn”, ông mong muốn và từ chối nói cụ thể những ai đã đứng đằng sau cuộc tranh chấp “nặc danh” này. Còn một vị lãnh đạo tỉnh khi tiếp xúc với người viết, nói: “Bóng dáng tranh chấp kiểu công ty I. hiện diện khá nhiều ở tỉnh khi công ty nhà nước chuyển qua cổ phần. Họ không khiếu nại ở toà mà thay vào đó là gửi đơn thư nặc danh tới cơ quan chính quyền, kể cả báo chí, để triệt hạ uy tín đối thủ”.

    Hồng Văn

    Giá cà phê
    Theo: giacaphe
      » Câu chuyện cà phê_ Hồi 2: Biến công ty nhà nước thành công ty gia đình
      » Câu chuyện cà phê – hồi 3: Người trong cuộc nói gì?
      » Cà phê sạch
      » Bỗng dưng nông dân thấy buồn
      » Thay đổi thói quen nông dân: nhìn từ sàn cà phê
      » Thua là phải!
      » Vẫn chưa tìm được lối ra cho hạt cà phê
      » Lo ngại diện tích cà phê tăng vượt quy hoạch
      » Tôn vinh nông dân giỏi
      » Sao doanh nghiệp cứ bị ép giá hoài?
      » Nông dân lên sàn giao dịch cà phê
      » Đoạn kết buồn của dự án cà phê chè
      » Bàn cách cứu cà phê
      » Lời cảnh báo đầu tiên từ cây ca cao
      » Người Sài Gòn uống cà phê?
      » Tốt khoe, xấu che
    Copyright © 2016 HoangNguyenCf Co,.ltd . All rights reserved.Gia cong ca pheCung cap ca phesan thuong mai dien tu ca pheCong doanh nghiepRao vat Gia Lai